Naar de inhoud
← Publicaties

Blog

Wie AI alleen gebruikt om te bezuinigen, geeft zijn groei weg

Als ondernemer wil je klanten binnenhalen. Je hebt plannen voor je bedrijf en waarschijnlijk ook een paar waarvan je al jaren zegt dat je er eens aan toe moet komen. Te druk. Te weinig mensen. Eerst het gewone werk afmaken.

Dan komt er technologie beschikbaar die een deel van dat werk kan overnemen en gaan we uitrekenen hoeveel medewerkers eruit kunnen.

Ik begrijp best dat een bedrijf op de kosten let. Dat heb ik als ondernemer ook altijd gedaan. Maar als de hele AI-businesscase eindigt bij een lagere personeelsrekening, wil ik toch weten wat er met die groeiplannen is gebeurd.

Geen voorspelling van ontslagen

McKinsey onderzocht ongeveer 800 beroepen in tien Europese landen, waaronder Nederland. Volgens het rapport van mei 2026 is 58% van de huidige werkuren technisch automatiseerbaar. Daarvan gaat 44 procentpunt over digitaal werk. Bestaande automatisering telt daarin mee. Je kunt hier dus geen voorspelling van het aantal ontslagen uit halen. [1]

Toch denken we meteen aan ontslagen. In McKinseys AI-enquête van augustus 2026 verwacht 39% van de respondenten dat er bij hun organisatie het komende jaar door AI banen verdwijnen. Een jaar eerder was dat 32%. Alleen zegt maar 14% dat het personeelsbestand in dat jaar ook echt door AI is gekrompen. [2]

De klanten die je nauwelijks spreekt

Denk eens aan de klanten die je nauwelijks spreekt omdat je medewerkers al druk genoeg zijn met binnenkomende aanvragen. Je weet dat er meer omzet mogelijk is. Toch lukt het iedere maand weer niet om daar werk van te maken.

Neem een accountmanager bij een groothandel. Voor een behoorlijk klantgesprek moet hij verkoopgegevens uit verschillende systemen halen en uitzoeken wat er veranderd is. Dat kost tijd, dus krijgen vooral de grootste klanten aandacht. De rest hoort van hem als er iets misgaat of als het toevallig rustig is.

Met AI zou je dat anders kunnen organiseren. AI haalt de gegevens op en maakt een eerste analyse. De accountmanager kijkt of die klopt en ziet bijvoorbeeld dat een vaste klant steeds minder van een bepaalde productgroep bestelt. Hij belt, vraagt door en ontdekt dat de klant zijn productie heeft aangepast. Daar kan zijn bedrijf op inspelen. Zonder dat telefoontje was die bestelling waarschijnlijk ergens anders terechtgekomen.

McKinsey noemt in het Europese rapport een technologiebedrijf dat het zo doet. AI neemt daar de eerste stappen van het verkoopproces over en de verkopers hebben meer tijd voor hun klanten. [1]

Nu kun je uitrekenen hoeveel tijd het verzamelen van gegevens heeft gekost. Ik zou ook willen weten hoeveel van dit soort gesprekken je medewerkers laten liggen.

Wat onderzoek laat zien

Onderzoek bij een internationaal verkoopplatform laat zien dat AI extra verkoop kan opleveren. In gerandomiseerde experimenten varieerde het effect per toepassing van geen aantoonbare stijging tot 16,3% meer verkoop. Die uitschieter kwam van een chatbot die vragen van klanten beantwoordde waar eerst niemand antwoord gaf. Bij de andere toepassingen die iets opleverden ging het om 2 tot 3%. Vooral doordat meer bezoekers iets kochten. Die percentages kun je niet zomaar op je eigen bedrijf plakken. [3]

Acht op de tien respondenten in de enquête van McKinsey zeggen dat AI hen zelf productiever heeft gemaakt. Maar 37% ziet effect op het bedrijfsresultaat. Er komt dus tijd vrij. Alleen zie je die bij de meeste bedrijven niet terug in de cijfers. [2]

In dezelfde enquête zie je dat bedrijven die veel waarde uit AI rapporteren vaker groei of vernieuwing nastreven. Bijna driekwart van die kopgroep zegt werkprocessen ingrijpend te veranderen, tegenover een kwart van de overige respondenten. Daarmee is nog niet bewezen dat die veranderingen de betere resultaten veroorzaken. [2]

Hier moet HR zich mee bemoeien

Bij die accountmanager komt zo’n verandering dichtbij. Als hij voortaan meer klanten moet spreken, zal er iets uit zijn agenda moeten. Laat je alle vergaderingen staan, dan kun je hem iedere ochtend een analyse sturen waar hij vervolgens niets mee doet. Misschien is hij bovendien gewend om aanvragen af te handelen en vindt hij zelf bellen lastig. Daar helpt een abonnement op AI hem niet vanaf.

Ik vind dat HR zich daarmee moet bemoeien, voordat iemand de vrijgekomen uren alvast uit de begroting haalt.

Ga met die afdeling bekijken wat er nodig is om meer klanten te bedienen. Bespreek met medewerkers welk werk hen nu ophoudt. Misschien blijkt iemand op de binnendienst heel geschikt om klanten verder te helpen, terwijl diegene daar in de huidige functie nauwelijks aan toekomt. Geef zo iemand de gelegenheid om dat te leren.

Met mijn model wil ik per taak zichtbaar maken hoe functies zich kunnen ontwikkelen. Daarbij moet je weten waar een bedrijf naartoe wil. Groei vraagt ander werk, en daarmee kunnen ook andere mensen binnen je organisatie een kans krijgen.

Als recruiter wil ik dat weten voordat we een vacature schrijven. Anders nemen we iemand aan op basis van een taakverdeling die we zelf binnenkort gaan veranderen.

Spreek af wat die andere manier van werken moet opleveren. Meer klantgesprekken zeggen weinig als er geen extra opdrachten uit komen. Kijk naar de opbrengst, inclusief de kosten van de technologie en de begeleiding die mensen nodig hebben.

Je kunt alle vrijgekomen tijd wegbezuinigen. Maar verwacht dan geen groei waarvoor je mensen nodig hebt. Die klanten kunnen ook bij je concurrent terecht.

Bronnen

1. McKinsey Global Institute, 12 mei 2026: Agents, robots, and us: How AI reshapes work and skills in Europe

2. McKinsey, 25 augustus 2026: The state of AI in 2026: On the road to ROI

3. Fang, Yuan, Zhang, Donati en Sarvary, CESifo Working Paper 12201 (eerste versie oktober 2025, herzien 2026): Generative AI and Sales Productivity: Field Experiments in Online Retail