Naar de inhoud
← Publicaties

Blog

AI neemt werk over. Wie verdeelt het opnieuw?

Iedere maand verzamelt een HR-medewerker cijfers over verzuim, verloop en bezetting. Gegevens ophalen, verschillen uitzoeken, een rapport schrijven en doorsturen naar het management.

Stel dat AI een groot deel daarvan overneemt. De rapportage ligt eerder klaar en de medewerker houdt tijd over. IT heeft gezorgd dat het systeem werkt. De manager is tevreden.

Maar wie controleert of de cijfers iets anders betekenen dan vorige maand? Wie bespreekt met een leidinggevende waarom het verzuim in zijn team blijft stijgen? En krijgt de HR-medewerker daar ook tijd en verantwoordelijkheid voor?

Zodra AI werkzaamheden overneemt, moet iemand opnieuw bekijken hoe het werk wordt verdeeld. Daar hebben HR, IT en de verantwoordelijke manager elkaar nodig.

Het werk houdt zich niet aan afdelingsgrenzen

We hebben organisaties jarenlang overzichtelijk ingedeeld. HR houdt zich bezig met mensen, functies en ontwikkeling. IT zorgt voor systemen, data en beveiliging. Managers sturen hun afdeling aan.

Het dagelijkse werk loopt ondertussen door al die afdelingen heen.

Voor een HR-rapportage moeten gegevens uit verschillende systemen komen. Iemand controleert de definities, een ander maakt de analyse en een manager moet er uiteindelijk iets mee doen. Onderweg wordt gewacht, overlegd en gecorrigeerd.

Als AI één stap versnelt, hoeft het hele proces nog niet beter te lopen. De rapportage kan binnen een minuut klaar zijn en vervolgens drie weken op een besluit wachten.

Daarom moet je verder kijken dan de taak die je automatiseert. Wie heeft het resultaat nodig? Welke overdrachten zijn nog zinvol? Waar is menselijk oordeel nodig? En wie kan besluiten dat het voortaan anders gaat?

HR kan niet wachten tot IT klaar is

IT moet beoordelen of een AI-toepassing betrouwbaar is, veilig met gegevens omgaat en aansluit op bestaande systemen. Daar komt veel bij kijken.

Tegelijk ontstaan vragen die je met een technische inrichting alleen niet oplost. Welke kennis hebben medewerkers nodig om fouten te herkennen? Hoeveel controle is haalbaar? Wat betekent de verandering voor hun verantwoordelijkheid?

Als HR pas aansluit wanneer de toepassing klaarstaat, zijn belangrijke keuzes al gemaakt. Het werk is dan impliciet veranderd, zonder dat iemand goed heeft gekeken naar de gevolgen voor functies, samenwerking en ontwikkeling.

Andersom kan HR geen serieus personeelsplan maken zonder te begrijpen welke werkzaamheden technologie kan overnemen en waar de beperkingen zitten.

Beide partijen moeten dus eerder samen aan tafel, met de manager die verantwoordelijk is voor het resultaat en de medewerkers die het werk uitvoeren. Zij kennen de uitzonderingen die in geen procesbeschrijving staan.

Waar gaat de vrijgekomen tijd naartoe?

Bij de maandrapportage kun je uitrekenen hoeveel tijd het verzamelen en uitwerken van gegevens kost. Maar met die berekening ben je er nog niet.

Misschien wil je dat HR meer tijd besteedt aan leidinggevenden die worstelen met verzuim. Misschien liggen er achterstanden in personeelsplanning. Of groeit de organisatie en moet hetzelfde team meer mensen ondersteunen.

Dat vraagt om een keuze. Anders vult de agenda zich vanzelf weer, zonder dat duidelijk is wat de tijdwinst heeft opgeleverd.

Die keuze begint bij wat de organisatie wil bereiken. Welke problemen blijven nu liggen? Welke dienstverlening kan beter? Waar willen we groeien? Kosten besparen kan ook een doel zijn. Wees daar dan duidelijk over.

Medewerkers moeten weten waarvoor zij ruimte maken en wat dat voor hun eigen werk betekent.

Minder routine kan een zwaardere werkdag betekenen

Er zit nog een vraag achter die tijdwinst. Wat voor werk blijft er over?

Als AI eenvoudige vragen, standaardrapportages en overzichtelijke dossiers afhandelt, kunnen medewerkers vooral ingewikkelde situaties overhouden. Een conflict tussen collega’s. Een leidinggevende die vastloopt. Een dossier waarin meerdere belangen botsen.

Dat werk vraagt concentratie en afweging. Een dag vol uitzonderingen kan zwaarder zijn dan een dag waarin moeilijke gesprekken worden afgewisseld met routinewerk.

Dan moet je opnieuw kijken naar werkdruk en prestatienormen. Hetzelfde aantal dossiers afhandelen is geen redelijke verwachting als ieder dossier meer aandacht vraagt. Ook functiewaardering kan ter sprake komen wanneer iemand meer beslisruimte krijgt of verantwoordelijk wordt voor het controleren van AI.

Voor starters speelt bovendien de vraag waar zij het vak leren. Wie straks complexe situaties moet beoordelen, heeft gelegenheid nodig om kennis en ervaring op te bouwen.

Medewerkers moeten durven vertellen wat eenvoudiger kan

Wie het werk dagelijks doet, weet vaak precies waar tijd verloren gaat. Dubbele invoer, terugkerende controles en rapportages waar niemand naar kijkt.

Maar hoe open bespreek je dat als je vermoedt dat iedere bespaarde minuut tegen je gebruikt wordt?

Een uitnodiging om mee te denken over AI vraagt daarom ook een eerlijk gesprek over de gevolgen. Welke begeleiding krijgen medewerkers? Kunnen ze ander werk leren? Hebben ze invloed op de besteding van vrijgekomen tijd?

Je hoeft niet te beloven dat iedere functie hetzelfde blijft. Je moet wel duidelijk maken hoe je mensen helpt wanneer hun werk verandert.

Juist hier heeft HR een belangrijke verantwoordelijkheid.

Begin bij één proces

HR en IT hoeven hiervoor geen gezamenlijke afdeling te worden. Wel moeten ze samen keuzes maken over werk dat mensen en AI uitvoeren.

Begin met één herkenbaar proces, zoals de maandrapportage. Bespreek met de betrokken medewerkers en manager welke stappen nodig zijn, wat AI kan doen en waar iemand moet beoordelen of ingrijpen. Spreek ook af wie verantwoordelijk is voor het hele resultaat.

Kijk daarna wat dit betekent voor de taakverdeling, benodigde kennis en beschikbare tijd.

Dat maakt ook duidelijk welke mensen je straks nodig hebt. Wie een vacature opent voordat deze vragen zijn besproken, loopt het risico iemand te zoeken voor werk dat inmiddels aan het veranderen is.