Naar de inhoud
← Publicaties

Blog

Hoe AI de eerste baan interessanter kan maken

Een klant vertelde me onlangs dat hij 90% minder starters inzet. Volgens hem vragen zijn opdrachtgevers vrijwel alleen nog om ervaren mensen. Ze verwachten dat AI het eenvoudige werk kan overnemen.

Daarmee wordt het lastig om jonge mensen een eerste kans te geven. Want waar leer je een vak als opdrachtgevers vooral mensen willen die het al beheersen?

Toch zijn er bedrijven die juist meer starters willen aannemen. Ze veranderen het werk, organiseren begeleiding en laten junioren eerder meewerken aan opdrachten voor klanten. Dat biedt aanknopingspunten voor werkgevers én opdrachtgevers die zoeken naar een goede manier om starters te blijven inzetten.

Ook opdrachtgevers bepalen wie een kans krijgt

Bij bedrijven die mensen inzetten bij klanten, hangt de instroom van junioren ook af van wat opdrachtgevers willen inkopen. Een werkgever kan graag opleiden, maar moet iemand wel aan het werk kunnen zetten.

Alleen uitleggen dat starters belangrijk zijn voor de toekomst, zal een opdrachtgever niet altijd overtuigen. Die heeft een opdracht die af moet en wil weten of het resultaat goed is.

Maak daarom concreet hoe een junior kan bijdragen. Laat een starter bijvoorbeeld een afgebakend deel van een opdracht uitvoeren, met een ervaren collega die de aanpak bespreekt, het werk controleert en verantwoordelijk blijft voor de oplevering. Spreek af waarbij AI wordt gebruikt en wat iemand zelf moet kunnen uitleggen.

Zo weet de klant wat hij krijgt en kan de starter ervaring opdoen. Wie dat jarenlang uitstelt, wordt steeds afhankelijker van ervaren mensen die ergens anders zijn opgeleid.

IBM en Cloudflare investeren in starters

IBM kondigde aan in 2026 de instroom van starters in de Verenigde Staten te willen verdrievoudigen. Het bedrijf kijkt daarbij naar de mensen die het over drie tot vijf jaar nodig heeft.

Ook hun werkzaamheden veranderen. Volgens IBM verschuift de aandacht van routinematig programmeren en documenteren naar problemen begrijpen en oplossingen beoordelen. Beginnende developers werken eerder met echte klanten.

Cloudflare stelde zich als doel om in 2026 maximaal 1.111 stagiairs aan te nemen. In oktober meldde het bedrijf 750 stages, verdeeld over 48 teams. De werving liep toen nog door.

De stagiairs werken aan concrete verbeteringen. Een stagiair bij interne audit bouwde bijvoorbeeld met AI een oplossing om het testen en documenteren van controles voor ISO-compliance te automatiseren. Anderen verbeterden interne processen of werkten aan producten voor klanten.

Dit zijn ervaringen die bedrijven zelf publiceren. Ze vertellen ons nog weinig over de verdere loopbaan van deze starters. Wel laten ze zien welk werk je junioren kunt toevertrouwen als je begeleiding en controle organiseert.

Wat doe je met de tijd die vrijkomt?

Een beginnend data-analist is vaak veel tijd kwijt aan gegevens verzamelen, analyses voorbereiden en rapportages maken. Als AI daarbij helpt, kun je opnieuw bekijken hoe die starter zijn tijd besteedt.

Laat iemand bijvoorbeeld aansluiten bij het gesprek met de afdeling die de cijfers gebruikt. Welke beslissing willen ze nemen? Waarom gebruiken twee afdelingen verschillende definities? Wat moet je uitzoeken voordat je een conclusie kunt trekken?

Daar leert een starter waarom een analyse die technisch klopt, toch de verkeerde vraag kan beantwoorden.

Ook werk dat blijft liggen kan een geschikte opdracht zijn. Denk aan terugkerende klantvragen onderzoeken of uitzoeken waarom een rapport nauwelijks wordt gebruikt. Een junior kan dat oppakken, bevindingen bespreken en een verbetering voorstellen.

Daar moet je als manager wel voor kiezen. Als iedere bespaarde minuut meteen wordt gevuld met meer van hetzelfde werk, komt die leerervaring er niet vanzelf.

Sommige opdrachten moet je zelf blijven doen

Bij het verdelen van werk moet je ook kijken naar wat iemand ervan leert. Tijdens het uitzoeken ontdek je fouten, loop je vast en moet je opnieuw nadenken. Die ervaring helpt je later om te beoordelen of een antwoord van AI klopt.

Anthropic onderzocht dit bij 52 developers die een nieuwe programmeerbibliotheek leerden gebruiken. De groep met AI-hulp scoorde gemiddeld 50% op de kennistoets achteraf. De groep zonder AI scoorde 67%. Het grootste verschil zat in het opsporen van fouten.

Binnen de AI-groep zagen de onderzoekers ook verschillen. Deelnemers die uitleg vroegen en hun begrip controleerden, scoorden beter dan deelnemers die het werk grotendeels aan AI overlieten. Dat was een analyse achteraf van kleine groepjes, dus geen bewijs dat doorvragen automatisch tot beter leren leidt.

Voor een werkgever is het wel een reden om verder te kijken dan een afgeronde opdracht. Kan de junior uitleggen waarom de oplossing werkt? Welke aannames erin zitten? En wanneer je haar beter niet kunt gebruiken?

Laat iemand bij een leeropdracht eerst zelf een aanpak bedenken. Bespreek die en gebruik daarna AI om alternatieven te onderzoeken. Of geef een junior in een oefenomgeving een overtuigend AI-antwoord met een fout erin. Laat uitzoeken wat er misgaat en hoe je dat kunt controleren.

Begeleiding hoort bij de planning

Onderzoeker Matt Beane stelt voor om werkzaamheden langs twee vragen te leggen. Hoeveel tijd kan AI hier besparen? En hoeveel leert iemand van deze taak?

Daarmee voorkom je dat je juist de opdrachten wegautomatiseert waarmee starters hun vak leren. Tegelijk kun je werk dat weinig meer leert sneller laten uitvoeren.

Bespreek dat met de ervaren collega’s die begeleiden. Zij weten waar beginners vaak vastlopen en welke fouten je een keer zelf moet tegenkomen. Starters kunnen op hun beurt toepassingen laten zien die collega’s nog niet gebruiken.

Plan die begeleiding ook in. Een naam achter ‘mentor’ zetten is onvoldoende als diens agenda al vol zit. Maak tijd vrij om samen werk te bespreken en laat een junior geleidelijk meer zelfstandig doen.

Begin voordat je de vacature schrijft

Wie starters wil aantrekken, moet kunnen vertellen wat ze gaan doen, wat ze mogen leren en wie hen daarbij helpt. Dat vraagt om afspraken binnen het team en, waar nodig, met opdrachtgevers.

Daar begint voor mij ook recruitment. Bekijk eerst hoe het werk verandert en welke bijdrage een starter kan leveren. Schrijf daarna de vacature.

Dan kun je kandidaten concreet vertellen waarom ze bij jou moeten beginnen.

De ervaren collega die je over vijf jaar graag in je team hebt, kan vandaag als junior beginnen.

Bronnen